Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 11 november 2019

Beschouwing D66 programmabegroting en najaarsrapportage

Maandag 11 november 2019

Voorzitter, de herfst is in volle gang en voor je er erg in hebt staat de winter alweer voor de deur. Ondanks de opwarming van de aarde kan het dan in ons vlakke polderland nog flink guur aanvoelen. En eerlijk gezegd is guur ook wel een woord dat van toepassing is om de huidige sfeer in politiek Noordoostpolder te omschrijven. Je kunt gerust stellen dat we als gemeente in een herfstdip zijn beland. Dat vraagt om een opkikker, maar voor we onszelf de juiste vitaminen toedienen is het van belang om eerst onder ogen te zien hoe het zover heeft kunnen komen en wat de ernst van de kwaal precies is. Laten we de symptomen eens bij langs lopen.

Allereerst de positie van de gemeente Noordoostpolder. Bijna zestig jaar nadat onze gemeente in het leven werd geroepen en ruim dertig jaar na de stichting van Flevoland als twaalfde provincie is het de vraag waar we nu staan. Zijn we misschien in een identiteitscrisis verzeild geraakt? We maken weliswaar deel uit van Flevoland, maar komen we daar wel tot ons recht? Komt Noordoostpolder wel goed uit de verf in Nederlands jongste provincie? Een vraag voor het college: De fractie van D66 ziet warme belangstelling, toenemende samenwerking en een groeiend enthousiasme voor de regio Zwolle. Zit hier een bewuste strategie achter, of is dit gaandeweg zo gegroeid? Mist het college iets bij Flevoland wat wellicht bij de regio Zwolle wel gevonden wordt?

Laten we het eens over de bewegingsruimte van ons als gemeente hebben. Onze medeoverheden zoals het rijk, de provincie en het waterschap beperken soms onze handelingsvrijheid, en dat gaat langzamerhand knellen. De rijksoverheid heeft de jeugdzorg bij de gemeenten ondergebracht, gepaard met forse bezuinigingen. Wij zien de gevolgen daarvan, die zijn niet mals. De wachtlijsten nemen toe, en geschikt personeel krijgen blijkt een hels karwei. Hier in de gemeente Noordoostpolder wordt iedere dag veel energie gestoken in het ondersteunen van kwetsbare kinderen. In reactie op de aangekondigde koerswijziging van minister Hugo de Jonge schrijft de VNG: “Het doet geen recht aan al die gemeenten die hun zaken goed op orde hebben, om een vinger te wijzen en iedereen over één kam te scheren met generieke maatregelen vanaf een Haagse tekentafel.” Wat is de reactie van het college hierop? En welke invloed heeft het dossier jeugdzorg op de doelstelling van het college om budgetneutraliteit in het sociale domein na te streven?

Voorzitter, we vergaderen vandaag over de najaarsrapportage en de begroting. Maar dat kan niet los gezien worden van de vraag wat voor gemeente we willen zijn. Daarom het volgende. Het vertrek van burgemeester Harald Bouman is onze fractie rauw op het dak gevallen, de afgelopen periode heeft diepe sporen getrokken. De sfeer in de raad is wel eens beter geweest! Het zou goed zijn om elkaar, ongeacht politieke bloedgroep, weer wat vaker op te zoeken. De gang van zaken rond het opstappen van burgemeester Bouman heeft politiek en bestuurlijk Noordoostpolder flink geraakt, maar het heeft ook iets blootgelegd over de verhoudingen tussen ons als gemeente aan de ene kant en onze inwoners aan de andere kant. D66 hecht grote waarde aan een open en transparante overheid. Hier hebben we de laatste tijd flinke steken laten vallen. Een voorbeeld dat wat onze fractie betreft zeker als een symptoom van onze herfstdip kan worden aangemerkt is de kwestie rond de aanleg van zes opslagsilo’s voor meststoffen pal aan de rand van het dorp Bant. De manier waarop het dorp afgelopen zomer via een flitsvergunning tussen de bedrijven door werd opgezadeld met een bedrijfsactiviteit waarvan je je op zijn minst kunt afvragen of het nou wel helemaal handig is om dat aan de rand van een dorp te moeten willen heeft helemaal niets met een open en transparante overheid te maken. Een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. Bestuurlijke dwalingen als dit brengen het vertrouwen in ons als gemeente ernstige schade toe.

Voorzitter, ik nader de ontknoping van dit betoog. Het college streeft ernaar – zo blijkt onder meer uit het coalitieakkoord – om het bestuur zo dicht mogelijk bij de inwoners te zetten en beleid van onderaf te voeren. Dat daar nog wel wat te winnen is… die diagnose kunnen we gerust stellen. Zeker als we in het coalitieakkoord lezen dat inwoners en ondernemers mogen verwachten dat ze gehoord worden en dat ze mee mogen denken. Van D66 kunt u de komende tijd herstelwerkzaamheden verwachten om het vertrouwen van de Noordoostpoldernaren terug te winnen en de inwoner beter in positie te brengen om mee te beslissen. Vertrouwen is hét medicijn waarmee we onze herfstdip kunnen verdrijven.

Voorzitter, ik ga afronden. In financieel opzicht staat onze gemeente er goed voor. Er zullen de komende jaren belangrijke keuzes gemaakt moeten worden om dat zo te houden, want niet alles kan. Maar met een huishoudboekje dat ruimschoots de middelmaat ontstijgt kun je niet het geknakte vertrouwen herstellen en reken je niet af met de herfstdip. Dat zal toch echt vanuit onszelf moeten komen. Namens D66 spreek ik de hoop uit dat we hier het komende jaar als raad – in samenwerking met het college – op plezierige wijze werk van kunnen maken. Het cliché van bruggen bouwen (en dan heb ik het niet over de Ketelbrug!) moet van stal worden gehaald. Bruggen om de kloof tussen inwoners en gemeente te overstijgen. En wat die Ketelbrug betreft? Misschien wordt het tijd voor een tunnel – liefhebbers van woordbingo, opgelet – daar kan de Lelylijn ook mooi bij worden betrokken. Hopelijk luisteren ze bij de provincie Flevoland ook mee…

Tot zover voorzitter, namens de fractie van D66 dank ik een ieder voor uw aandacht.